Tüm dünyanın Koronavirüs aşısına kilitlendiği bu günlerde Avrasya Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Öğretim Görevlisi Arif Aksoy önemli bir yazı kaleme aldı. 

Aksoy “Mevsimsel geçişkenliğin arttığı, soğukların geldiği bir dönemde grip olduğunu fark eden vatandaşlarımızın evlerinde süreci geçirmesi herkes adına olumlu olacaktır. İnsanlık için zafer yakındır. Sabır ve tedbirler bizi zafere ulaştıracaktır” dedi.  

Aksoy yazısında şu cümlelere yer verdi:

"İnsanlık salgın hastalıklara karşı onlarca yıl savaş vermiştir. Bu savaşların galibi her daim insanoğlu olmuştur. İnsanoğlunun en büyük kozu, en önemli silahı ise ‘’Aşı’’ olarak dikkat çekmektedir. Milyonlarca insanın ‘’COVİD19 aşısı bulundu’’ cümlesine kilitlenmesinin en büyük nedeni tarihte ki aşı zaferleridir.

PEKİ AŞI TAM ANLAMIYLA NEDİR, NE İŞE YARAR?

İnsan ve hayvanlarda hastalık yapma yeteneğinde olan virüs, bakteri vb. mikropların hastalık yapma özelliklerinden arındırılarak ya da bazı mikropların salgıladığı toksinlerin etkileri ortadan kaldırılarak geliştirilen biyolojik ürünlere aşı denir. 

Yani aşı aslında mikrobun kendisidir. Dolayısıyla aşıyı elde edebilmek için önce virüs, bakteri gibi mikroorganizmaların izole edilebilmesi, sonra zayıflatılması ve insanı hasta etmeyecek seviyeye getirilmesi, birçok gönüllü insanda denendikten sonra piyasaya sürülmesi gereklidir.

Aşı daha sonra vücuda enjekte edildiğinde immun sistem antikor üretmeye başlamaktadır, zayıf olan virüsü yok ettikten sonra bu antikorlar vücudumuzda kalıcı olmaktadır. Virüsün herhangi bir şekilde ikinci kez bulaşma durumu olduğunda hazır antikorlar devreye girerek vücudumuzu korumaya almaktadır.

Temel mantıkta savaşa hazır bir ordunun oluşturulması ve virüsün doğal yollarla girdiğinde darmadağın edilmesi olarak düşünülebilir.

AŞI NASIL ÜRETİLİR, SIRALAMASI NE ŞEKİLDE İLERLEMEKTEDİR?

Bir araştırmaya göre (1996) aşı çalışmaları, en başından en sonuna kadar ortalama 10 yıl sürüyor. Her aşama için öne sürülen ortalama sürelerse şöyle:

Laboratuvar çalışmaları: 2,4 yıl (genelde)
Faz 1: 2 yıl
Faz 2: 1,8 yıl
Faz 3: 1,4 yıl
Tescil öncesi çalışmalar: 1,1 yıl
Tescil çalışmaları: 1,3 yıl

Bu süreler içerisinde bulunduğumuz olağanüstü durum ve pandemi nedeniyle kısalabilir. Çünkü unutulmamalıdır ki halen dünyada insanlar ölmekte, vaka sayısı artmaktadır.

TARİHTEKİ AŞILAR NE KADALIK SÜRELERDE BULUNMUŞTUR? 

Kuduz - 4 yıl, 1881-1885, Kızamık - 9 yıl, 1954-1963, Grip - 14 yıl, 1931-1945, Çocuk felci - 20 yıl,1935-1955, Tüberküloz - 21 yıl, 1900-1921, Kabakulak - 22 yıl, 1945-1967, İnsan papilloma virüsü - 23 yıl, 1983-2006, Hepatit A - 24 yıl, 1967-1991, Rotavirüs - 26 yıl, 1980-2006, Çiçek hastalığı - 26 yıl, 1770-1796, Kolera - 30 yıl, 1854-1884, Su çiçeği hastalığı - 34 yıl, 1954-1988, Keneyle geçen ensefalit - 39 yıl, 1937-1976, Difteri - 40 yıl, 1883-1923, Tetanos - 40 yıl, 1884-1924, Tifo - 58 yıl, 1838-1896, Pnömokok - 66 yıl, 1911-1977. 

Ne kadar uzun süreler değil mi? Fakat ne zaman, ne teknoloji, ne de imkanlar eskisi gibi. COVİD 19 ‘a karşı aşı üretimi yapıldığı ve %90 başarı sağlandığı haberleri artık dünya gündeminde. COVİD19 aşısı Türkiye kökenli Uğur Şahin ve eşi bilim insanı Özlem Türeci’nin sahibi olduğu BioNTech firması tarafından üretildi. Firma nerde mi? Almanya’da. İşte tamda bu nokta kendimizi sorgulamamız gerekmiyor mu? COVİD19’a karşı zafer çok yakın, lütfen tedbirimizi elden bırakmayalım, sağlık sistemimiz çökerse her şey başa döner. Özellikle İnfluenza (grip) ile COVİD19 ‘u birbirine karıştırmayalım. Mevsimsel geçişkenliğin arttığı, soğukların geldiği bir dönemde grip olduğunu fark eden vatandaşlarımızın evlerinde süreci geçirmesi herkes adına olumlu olacaktır. Hepinize saygılar, sağlıklı günler."